26 Eylül 2009 Cumartesi

Okuduklarım: Abdülmecit / H.Topuz

Belki II. Mahmut ile başlatılabilecek bir padişahlar nesli var ki, Türkiye'de işlerin pek te yolunda gitmediğinin, Batı'nın pek çok konuda Osmanlı'yı geride bıraktığının farkına varmıştır.
Abdülmecit te bu kuşaktan. II. Mahmut'un oğlu. Döneminin önemli olayları, Hıfzı Topuz tarafından kitapta sıralanmış; ama bunlardan tepedeki üç olay, Tanzimat'ın ilanı, Kırım Osmanlı-Rus Savaşı ve köle ticaretinin yasaklanması. Osmanlı-Rus Savaşı ve Tanzimat'ın çokça tartışılmasından olsa gerek, köle ticareti konusunda Abdülmecit'in yaklaşımı, daha çok ilgimi çekti. Belki de daha önce bu konuya yüzeysel bir ilgi gösterip pek birşey okumadığımdandır.
Abdülmecit dönemi, İngiliz muhibi Mustafa Reşit Paşa'dan ötürü İngiltere ile ilişkilerin "sıcak" olduğu bir dönem. Köle ticaretinin yasaklanmasını da zaten Osmanlı yönetiminden talep eden İngilizler oluyor. Mustafa Reşit Paşa'nın konuyu Abdülmecit'e açmasının ardından padişahın bu konudaki fikir alış-verişi hayli ilginç. Abdülmecit, çevresinde güvendiği, ya da güvenebileceğini düşündüğü zevatı huzuruna çağırarak köle ticaretinin yasaklanması konusundaki düşüncelerini soruyor. Çağırdıkları arasında küçük yaştaki cariyeler ve bir haremağasından yüksek dereceli devlet memurlarına dek çeşitli kişiler var. Özellikle bir haremağasının anlattıkları, padişahı anladığım kadarıyla derinden sarsmış. Hadım edilmenin bir erkeğe yaptığı psikolojik ve seksüel etkileri duyan padişah, bundan çok etkileniyor. Bazı haremağalarının hadım olmalarına rağmen yine de içgüdüsel olarak kadınlara ilgi duymaları, bazı cariyelere aşık olmaları ve hatta onlarla sevişmeleri gibi, yaşanan çeşitli acıklı durumlardan padişah ilk kez haberdar oluyor ve burnunun dibindeki hareminde yaşanan, ancak kendisinin bihaber olduğu bu durumdan çok etkiyeniyor. Haremağasının Abdülmecit'e verdiği bir diğer bilgi, haremdeki yüzlerce kızdan bazısının yıllar boyunca cinsel ilişki yaşamaması ve çevresinde hiçbir erkeğin de olamaması sonucu haremağalarına aşık olmaları. Eşcinsel davranışlarda bulunmaları şiddetle engellenen bu cariyelerin bazıları, böylece zaman zaman haremağaları ile umutsuz ilişkiler yaşıyorlar haremde.
Tüm bu anlatılanlardan sonra Abdülmecit, Meclis-i Vükela'ya bizzat katılarak köleliği değil ama, köle ticaretini yasaklıyor Osmanlı ülkesi topraklarında.
Klasik bir Hıfzı Topuz kitabı olan Abdülmecit'te, bu ilginç padişahın yaşamına ilişkin tüm ayrıntıları bulmak mümkün.
Çağdaş ve yenilikçi bir padişahın bir başına yapmaya çalıştıklarında derin devlet dersleri olduğunu düşünüyorum.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder