20 Nisan 2012 Cuma

"View on Smyrna" 1723

Bir fotoğraf yer aldı yazılı basında hafta içerisinde. Cumhurbaşkanı'nın Hollanda temasları kapsamında ziyaret ettiği Amsterdam Müzesi'nde çekilmiş bir fotoğraf.. 1723 tarihli olduğu belirtilen isimsiz bir tablonun önünde Türkiye Cumhurbaşkanı, Hollanda Kraliçesi ve yakınları. Tablonun adı "View on Smyrna" (x)

Hayrünisa Gül, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Kraliçe Beatrix, Prenses Maxima ve Veliaht Prens Willem Alexander
(Fotoğraf: Peter Dejong / Associated Press)

Buna benzer tablo ve gravürlerin sayısı çok değil, elimizde pek çoğunun imitasyonları yer alıyor ne yazık ki. İzmir, imitasyon da olsa bu tür görsellerin kentte yaşayanlara sunulduğu bir müzeye sahip değil. İzmir Ticaret Odası bünyesindeki İzmir Ticaret Tarihi Müzesi (ya da standı) belki güzel bir çalışma. Ama kısaca APİKAM olarak adlandırılan Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi'nin pek çok açıdan yetersiz olduğu bir gerçek. 5000, 8500 ya da her neyse, İzmir şehrinin binlerce yıllık tarihini görseller ve enstalasyonlar yoluyla izleyebileceğimiz bir müzemiz yok.

Amsterdam Müzesi'ndeki tablo bize çok şey söylüyor. Fotoğraftan bir detay:


Bir başka yazıda şehrin kimliğini ya da kimliksizliği konusunda "İzmir bir liman kenti midir?" sorusuna üzerine düşünürken bu detayda görülen manzaradan bahsetmiştik. Ortaçağ'dan itibaren İzmir'in limanı, bugünkü Hisarönü bölgesindeydi. Az önce değindiğimiz İzmir Ticaret Tarihi Müzesi'nde bu manzaraya ilişkin bir uygulama yer alıyor. Detayda görüldüğü gibi, İzmir'in bugün Hisarönü'nden başlayıp Anafartalar Caddesi'ni (Kemeraltı'nın ana caddesi) takiben Konak Meydanı civarında sonlanan bölgesinde küçük bir koy ve liman yer alıyordu. Daha sonra bu koyun doldurulmasıyla bölge, liman kimliğini yitirdi.

Bir başka detay:


Burada da Kadifekale'den başlayarak iki yönlü kıyıya kadar inen İzmir surlarının batı bölümü görülüyor. Ayrıca Surların dışında dağınık biçimde bulunan değirmenler dikkat çekiyor. Değirmenlerin bulunduğu alan, bugünkü Eşrefpaşa sırtları. Bölge tarihte uzun süre "Değirmentepe" adıyla anılmıştı.

Bir diğer kırpma:


Burada ise bugünkü Alsancak, liman ve Bayraklı-Salhane bölgesi görülüyor. Yerleşim çok az.

Hatırlamak gerekirse resim 1723'e tarihlendirilmiş Hollandalı uzmanlar tarafından. İzmir şehrinin ruhunu anlayabilmek, bu ve benzeri görsel malzemeleri kullanarak dağılan parçaları birleştirmekten geçiyor. Dolayısıyla bu tür resim ve gravürlerin İzmir'de yaşayan insanlara daha fazla ve daha görünür biçimde sunulması büyük önem taşıyor.

(x) AP fotomuhabiri Peter Dejong'un çektiği fotoğrafın havuzdaki bilgi notu:
Hayrunissa Gul, her husband Turkish President Abdullah Gul, Dutch Queen Beatrix, Princess Maxima, and Crown Prince Willem Alexander, from left to right, pose in front of an anonymous painting dated around 1723 titled "View on Smyrna", depicting the city currently known as Izmir in Turkey, during a visit to the Amsterdam Museum in Amsterdam Tuesday April 17, 2012. Gul is on a three-day official state visit. (AP Photo/Peter Dejong, Pool)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder